Ocak 2025 itibarıyla grip nedeniyle hastaneye kaldırılma oranı, COVID-19′a göre üç kat daha fazla. Peki gribin neden bir sezonu var? yaz aylarında grip olmuyorken, kış mevsiminde neden grip oluruz? işte bunun detaylı bir açıklaması.
Grip, yaz mevsiminde aslında uyumuyor!
Dünyanın ılıman bölgelerinde grip, genellikle sonbahar ve kış aylarında en sert şekilde vurur. Eskiden, grip virüslerinin yaz aylarında ya uykuda kaldığı ya da çok düşük seviyelerde varlığını sürdürdüğü düşünülüyordu. Ancak bilim insanları, virüslerin aslında “sezon dışı” dönemlerinde sadece saklanmadığını, aynı zamanda dünyayı dolaşıp farklı popülasyonlara yayıldığını keşfetti.
2007 yılında Pennsylvania Eyalet Üniversitesi ve Ulusal Sağlık Enstitüleri’nden araştırmacılar, influenza A virüsünün yaz aylarında tropikal bölgelere seyahat ettiğini ve burada yıl boyunca aktif olan grip virüsleriyle karşılaşıp genetik bilgi alışverişinde bulunduğunu ortaya çıkardı. Sonbahar ve kış geldiğinde ise, bu değişime uğramış versiyonları bağışıklık sistemimizi kandırarak yeniden yayılmaya başlıyor. Bilim insanları hâlâ, bu virüslerin sonbahar ve kış aylarında neden tekrar insanları enfekte etmeye başladığını tam olarak anlamaya çalışıyor.
Hava durumu ve iklim grip üzerinde etkili!
Grip virüsleri soğuk kış sıcaklıklarında ve kuru havada oldukça başarılı bir şekilde hayatta kalır. Kuru havada, nemli havaya kıyasla daha uzun süre yaşayabilir ve soğuk yüzeylerde (tezgâhlar, kapı kolları, klavyeler vb.) daha uzun süre dayanabilir. İnsanlar için kuru hava, mukusun kurumasına ve burun ile solunum yollarının daha kuru olmasına yol açar. Bu da virüslerin vücuda yerleşmesini kolaylaştırabilir. Mount Sinai Tıp Fakültesi’nde kobaylar üzerinde yapılan bir araştırma, grip virüsünün soğuk (5°C) ve kuru (yüzde 20 nem) ortamlarda daha kolay yayıldığını, ancak sıcaklık ve nem arttıkça yayılımının azaldığını gösterdi. Öyle ki, sıcaklık 30°C’ye ve nem oranı yüzde 80’e çıktığında virüs hiç bulaşmadı.
İnsan davranışları da virüsün yayılmasına yardımcı oluyor!
Sonbahar ve kış aylarında okullar açılıyor, havalar soğuduğu için insanlar daha fazla kapalı alanlarda vakit geçiriyor. Bu da virüslerin insanlar arasında kolayca yayılması için mükemmel bir ortam yaratıyor. Kış mevsimi olmayan tropikal bölgelerde bile grip yıl boyunca görülse de, genellikle insanların yağmurlu havalarda kapalı mekanlara çekildiği dönemlerde vaka sayıları artıyor.
İnsan fizyolojisi bizi savunmasız bırakıyor.
Kışın çoğu insan daha az güneş ışığı alıyor ve kapalı alanlarda daha fazla vakit geçiriyor. Bu da vücudun D vitamini seviyesinin düşmesine yol açıyor. D vitamini eksikliği ve bağışıklık sistemimizde mevsimsel olarak meydana gelen diğer değişiklikler, bizi grip virüsüne karşı daha savunmasız hale getiriyor. Bilim insanları, bu durumun grip virüsünün yayılmasını kolaylaştıran “mevsimsel bir tetikleyici” olabileceğini düşünüyor.